logo

Bilgisayarınız Ölmeden Verilerinizi Nasıl Kurtarabilirsiniz?

Önbilgi:

Bu yazı benim (eski) Windows 8.1 işletim sistemi ile çalışan PC’mdeki veri kurtarma ve yedekleme maceramı anlatmaktadır. Kullandığınız yazılım ve donanımlara göre yapacağınız işlemler farklılık gösterebilir. Yine de yazıda açıkladığım yöntemler ve detaylar size belli bir fikir verecektir.

veri kurtarma

 

Bundan yaklaşık 1-2 hafta önce bilgisayarım bazı anormallikler sergilemeye başladı. Basit işlemleri yaparken bile donup kalıyor, yaklaşık 10 dakikada bir kendine gelip ardından yine tepki vermemeye başlıyordu. Sistem performansına baktığım zaman, içinde işletim sistemi ve pek çok programımın yüklü olduğu C: sürücümün %100 değerlerinde çalıştığını görüyordum. Normalde yazma veya okuma işlemi yapmıyorsanız bu değer %0 civarındadır. Evet, anlaşılacağı üzere durum pek de iyi değildi.

Sabit diskim ölüyordu ve dosyalarımı bu inanılmaz yavaş çalışan bilgisayardan kurtarabilmem için ne kadar olduğuna emin olamadığım, sadece az olduğunu çok iyi bildiğim bir zaman dilimim vardı. İşte bu gerçek bir kurtarma operasyonu olacaktı.

Neden kurtarma operasyonu dediğimi merak ediyorsanız, 4-5 yıldır neredeyse her gün kullanıp her işimi yaptığım bir makineden bahsediyoruz ve yazının ilerleyen bölümlerinde de göreceğiniz üzere bu sadece dokümanlar ve fotoğraflar klasörünü başka bir yere kopyalamak gibi pek de basit bir konu sayılmaz. Benimki daha çok yıkılmak üzere olan ve yıllardır içinde yaşadığınız bir evi alelacele taşımaya çalışmak gibi hissettirdi doğrusu.

Hızlıca bir öncelikli kurtarılacaklar listesi yaptım. En başta pek uzun süreceğini sanmıyordum ama doluca bir liste çıktı, bir yandan da veri kurtarma işlemlerini nasıl yapılacağı ile ilgili başka bir plan yaptım. Bu da hangi verilerin nereden alınıp nereye, nasıl aktarılacağını detaylandırıyordu.

İsterseniz öncelikle nelerin kurtarılması gerektiğinin basite indirgenmiş halini listeleyeyim size:

Veri Kurtarma Listesi

  • Donanıma Ait Tüm Sürücü Dosyaları (Driver),
  • İşletim Sisteminin Kurulum Dosyaları ve Kurtarma Diski,
  • Bilgisayarda Mevcut Programların Listesi ve Eğer Varsa Kurulum Dosyaları,
  • Masaüstündeki Dosyalar, Kullanıcı Klasöründeki Dosyalar, Fotoğraflar, Video ve Ses Dosyaları ve Sabit Diskinizdeki Size Ait Diğer Dosyalar,
  • Bulut Sisteminizdeki Dosyaların Yerel Bilgisayarınızdaki Orijinalleri.

Bunlar nispeten kolay olanlar aslında ama bunların da detaylarını yazımda açıklayacağım. Esas iş, sürekli kullandığınız programlar varsa onların ayarlarını, veri tabanlarını, yedeklerini ve özel aksiyonları kurtarmaya gelince birazcık daha dallanıp budaklanıyor. Onlara da bir bakalım:

  • İnternet Tarayıcılarındaki Tüm Favori Sayfaları, Kaydediyorsanız Sayfa Giriş Şifreleriniz ve Tarayıcı Eklentileriniz,
  • Özellikle Tasarım, Fotoğraf veya Video Montaj Programlarıyla Çalışıyorsanız Tüm Bu Programlara Dair Kayıtlı Ayarlarınız, Kısayollarınız, Proje Dosyalarınız, Taslaklarınız, (evet bitmiyor) Eklentileriniz, Katalog Dosyalarınız ve Tabii Satın Aldığınız Programlara Dair Ürün Seri Numaranız, Lisans Bilgileri veya Bunları İçeren Lisans Dosyalarınız.

Çılgınca bir liste. Belki bunların bir kısmı olmadan normal hayatınıza devam edebilirsiniz veya bir kısmına tekrar ulaşabilirsiniz; ama yine de kurtarma şansınız hala(!) varken tembellik yapmayıp bunları sağlama almak, sonradan pişman olmaktan kat ve kat iyi olacaktır.

Peki Nasıl Kurtaracaksınız?

Tamam, kontrol listemizi ortaya çıkarttık. Pek de küçümsenecek bir liste değilmiş, değil mi? Paniğe kapılıp bir şeyleri arkanızda bırakmaktan da çok daha iyi oldu. Şimdi bunları nasıl kurtaracağımıza geçelim.

Donanım Sürücüleri (Driver Backup):

Bu sürücüler masaüstü veya dizüstü bilgisayar olsun fark etmez, genellikle yeni alınan her cihaz ve donanımla birlikte bir CD/DVD ile birlikte verilir. Ancak ya siz bunları zamanla kaybedersiniz ya da zaten defalarca güncellenmiş olduklarından artık eskilerini kullanmak çok da tercih edilmez. Bunların aralarında en kritik olanlarından bir tanesi internete bağlandığınız donanım neyse onun sürücüsü. O elinizin altında (tercihen USB veya CD) olduğu sürece yeni İşletim Sisteminiz üzerinden diğer sürücüleri zaten edinebilirsiniz. Ben kablosuz modemimin son sürücüsünü elle internetten hemen indirip diğer sürücüler için ise Driver Backup! 2.0 isimli bir program kullanarak hemen yedekledim. Sonrasında bu yedekleri kullanma ihtiyacım kalmadıysa da başarılı bir programa benziyor.

İşletim Sistemi (OS Backup):

Eğer yeni bir bilgisayar almayı düşünmüyorsanız ve sistem sabit diskinizi kaybettiyseniz sonuçta yeni bir diske yeni sisteminizi kurmanız gerekecek. İşte bunu kolaylaştırabilmek adına sisteminiz iyi kötü hala çalışıyorken bir kurulum diski almanızı öneriyorum. Kurtarma diski sadece yazılımsal sorunları çözmek için işe yarayacaktır ama yeni bir kurulum yapacaksanız sisteminizi başlatıp yeniden kurmak için kurulum dosyalarına ihtiyacınız olacak.

Bilgisayarda Mevcut Programların Listesi (Software Backup):

Bu listeyi çıkarmak uzun süreceği için bunu zaten yapan küçük bir program aradım ve CCleaner isimli programı yükleyip bu işi benim için hızlıca yapmasını sağladım. Böylelikle bilgisayarım yeniden normale döndüğünde çalışmaya alıştığım programları tekrar yükleyebilecektim.

Yerel ve Bulut Sisteminizdeki Dosyalar (Local Backup & Cloud Backup):

Yereldeki dosyaları anladım ama zaten bulut sistemine yüklediğim dosyaları neden tekrar yedekliyorum dediğinizi duyar gibi oluyorum. Üç nedeni var: Birincisi, ya bir şeyler ters giderse ve örneğin bulut sisteminize tekrar giriş yapamazsanız diye. İkincisi,  daha önce başıma defalarca gelen, Dropbox, iCloud veya Google Drive gibi bulut sistemlerin dosya isimlerindeki Türkçe harflere olan alerjisi yüzünden (bazı dosyalar hiç senkronlanmamış olabiliyor) ve üçüncüsü ise sisteminizi yeniden yüklediğinizde gigabytelarca veriyi internetten indirmek zorunda kalmamanız için.

İnternet Tarayıcılarındaki Yedekler (Browser Backup):

Bunun için hangi tarayıcıyı kullanıyorsanız onun dokümanlarını incelemenizi tavsiye ederim. Chrome gibi bazı tarayıcılar oturum açtıysanız zaten verilerinizi otomatik olarak saklıyorlar ama siz yine de garantili davranıp senkronlama ayarlarınızı kontrol edin ve yer imlerinizin, şifrelerinizin ve eklentilerinizin yedeğini alın derim.

Program İçerik Yedekleri (Preset, Configuration & Setting Backup) :

Bu kısım o kadar çok çeşitliliğe sahip ki her kullanıcı ve her meslek grubu için bu programlar ve yedeklenebilecek içerikler büyük farklılıklar gösterecektir. Ben hem fotoğraf, hem video, hem web tasarımı hem de bunlara bağlı olarak ses ve grafik tasarımı ile uğraştığım için, Adobe’un Creative Cloud setini kullanıyorum. İçerisinde Photoshop, Lightroom, Premiere, After Effects, Audition, Illustrator ve Media Encoder en sık kullandığım vazgeçilmez programlarım ve bunların her biri için yıllar içerisinde satın aldığım, topladığım veya kendim oluşturduğum yüzlerce aksiyon, kısayol, şablon, özel efekt, tema, dosya çıktısı ayarlarım ve her bir yazılıma özel genel ayarlarım var. Bunların hepsini saymam mümkün değil tabii ki ama özellikle fotoğrafçılar için Lightroom programına dair yedeklemenin nasıl yapılacağını anlatan yazımı yakında burada bulabilirsiniz.

 

Özet

Ben oldukça şanslıydım çünkü yedeklemelerimin tam da sonuna geldiğim anda bilgisayarım tamamen dondu, mavi ekranını verdi ve tekrar açılmadı; ta ki aldığım yeni sabit disk ile yeni bir sistem kurana kadar. Umarım başınıza böyle bir şey gelmez ama sonuçta maddesel olan her şeyin bir ömrü var. Bir gün böyle bir durumla karşılaştığınızda benim kadar şanslı olmayabilirsiniz, o yüzden tavsiyem sisteminiz çalışırken tüm diskinizin ve en önemsediğiniz programların ve verilerin yedeklerini şimdiden almanız ve ayrı bir yerde tutmanız. Veri kurtarma ve yedekleme işi meşakkatli bir iş biliyorum ama sabit diskiniz ölmeden önce yapacağınız her işlem sonrasında yapabileceklerinizden daha hızlı ve daha verimli olacaktır. Sisteminiz alarm vermeye başladığında ise kontrol listenize kolayca ulaşabilmek adına bu sayfayı favorilerinize eklemeyi unutmayın =)

 

Küllerinden doğan bilgisayarımdan sevgilerle,

Bilge Can Gürer

Ümit Özbunar’a yardımlarını eksik etmediği için ayrıca teşekkürler

 

 

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir